Naar de oogarts gaan is voor ons heel vanzelfsprekend. In het Afrikaanse land Congo is het dat helemaal niet. Er is namelijk maar 1 oogarts voor elke 1,4 miljoen inwoners. Uitgaande van die verhouding zouden er in heel Nederland slechts 15 oogartsen zijn. Gelukkig zijn dat er veel meer. Een van hen is onze oogarts Eelco Busch. In februari ging hij ruim twee weken als vrijwilliger mee met een Belgische missie van Ophthalmology Worldwide om slechtziende en blinde inwoners van Basankusu, Congo weer houvast en toekomst te geven.

,,De reis erheen was al een belevenis op zich. Congo ligt in het midden van Afrika. Eerst vlogen we naar de hoofdstad Kinshasa. De volgende ochtend gingen we in een klein vliegtuigje drie uur verder het binnenland in. Basankusu is een kleine gemeenschap in de jungle, aan de oever van een rivier. Onze aankomst was het hoogtepunt van het jaar. We werden ontvangen met muziek en dans. Daarna liepen we van de landingsbaan naar ons verblijf: de procure van de kerk. Gedurende die wandeling waren we omringd door kinderen. Ons team bestond uit 13 vrijwilligers, waaronder vijf oogartsen. Er was ook een jonge lokale arts bij, die oogarts wil worden en van ons wilde leren. In twee weken tijd hebben we bijna 2.000 patiënten gezien, 800 brillen aangemeten en zo’n 260 operaties uitgevoerd, voornamelijk ter behandeling van staar en pterygium, een zwelling of bultje dat ontstaat op het hoornvlies door blootstelling aan teveel zon. Het was er heet, overdag zo’n 33 tot 37 graden en er was geen airco. Mensen kwamen van heinde en verre; kilometers lang gedragen op de rug of in groepen in kleine bootjes over de rivier gevaren. Dat was heel bijzonder. Ieder wordt gevraagd een kleine vergoeding te betalen. De hoofdzuster bepaalt welk bedrag. Zij kon goed inschatten wie hoeveel geld kon missen. Soms draagt familie bij of als het echt niet anders kan, dan mogen patiënten ook bijvoorbeeld twee kippen doneren als betaling in natura.’’

Kinderen krijgen weer een toekomst
,,Patiënten zijn van alle leeftijden, zo jong als 7 jaar tot senioren. ’s Ochtends om 7 uur begon het spreekuur al en we gingen elke dag door tot 17.00 uur. Poliwerk en operaties wisselden we onderling af. Daar opereren is een stuk ingewikkelder, niet omdat het ziekenhuis zo primitief is – apparatuur hadden we zelf meegenomen – maar omdat de mensen veel langer wachten op een behandeling. Daardoor zijn de aandoeningen veel complexer. Zelf heb ik zo’n vijftig mensen geopereerd. Het is geweldig om te zien hoe mensen de ene dag aan de arm van een ander binnenkomen en de volgende dag zelf naar binnen lopen en zelfstandig bewegen. Vooral voor kinderen is dit een investering in hun toekomst. Ze krijgen ineens weer perspectief.’’

Aanpassen gaat heel snel
,,Erg apart is dat je daar geen internet of telefoon hebt. We konden niet naar huis bellen en leefden twee weken geïsoleerd van de wereld. Aanvankelijk is dat lastig, maar na een paar dagen word je als het ware ‘gereset’. Het leven is daar letterlijk heel kleurrijk. Kinderen voetballen en spelen op straat zonder duur speelgoed. Alle luxe spullen die wij hebben, zijn eigenlijk niet nodig. Je went overal heel snel aan: de eenvoud, het eten, de koude douche. We sliepen in het gastenverblijf van de nonnen. De avonden bespraken we de dag en twee keer hebben we een bezoek gebracht aan de bisschop. De dag is afgelopen als om half 10 de generator uitgaat en er geen elektriciteit meer is, dan wordt de wereld echt pikkedonker. Donker zoals wij dat niet kennen. De sterrenluchten zijn enorm indrukwekkend. Maar wat me het meest bijblijft zijn de geuren. Vooral die van de vele houtvuurtjes die overal worden gestookt om te koken. Mijn tas ruikt er nog steeds naar.’’

Een reis met grote impact
,,Deze reis heeft op mij een grote impact gehad. Het was een unieke ervaring en goed om de zinnen weer eens terug te zetten. Hiermee kan ik op een andere manier bijdragen aan goede zorg en verbetering van levens. In Afrika, maar ook in Nederland. Ik heb mijn vaardigheden weer aangescherpt door de vele complexe gevallen en die kennis komt ook mijn patiënten in Alkmaar ten goede. Het werkt dus beide kanten op.’’

Donaties zijn welkom
De missies van Ophthalmology Worldwide zijn grotendeels afhankelijk van donaties. Wilt u ook een financiële bijdrage doen? Ga dan naar Ophthalmology Worldwide.