Hij was in 2009 één van de eerste oogartsen die in ons land de Crystalens HD implanteerden. Hoe kijkt hij drie jaar later aan tegen deze accommoderende IOL? Een gesprek met drs. Sabah Meriwani van Medisch Centrum Alkmaar.

2012-infocus-correct-vision-meriwani“De accommoderende lens heeft de toekomst”, zegt Meriwani. “Daar heb ik geen enkele twijfel over. Maar hoe die lens er uiteindelijk uit gaat zien, dat weten we nog niet.” Volgens de zeer ervaren oogarts zijn accommoderende IOL’s ook anno 2012 niet meer weg te denken uit de oogheelkundige praktijk. De beste ervaringen heeft hij met de Crystalens, inmiddels een vaste waarde in zijn arsenaal van IOL’s. “Van alle soorten pseudo-accommoderende en accommoderende lenzen die op de markt zijn, geeft de Crystalens de minste bijverschijnselen. Dat is een feit. Als je over halo’s praat of over glare en contrastvermindering, dan is deze lens gelijk aan een gewone monofocale lens.”

De Crystalens heeft echter wel een ‘gebruiksaanwijzing’, zoals Meriwani het uitdrukt. “Je kan met deze lens niet van tevoren bepalen of iemand helemaal zonder bril zal kunnen. De patiënt moet rekening houden met de mogelijkheid dat hij alsnog een hulpbril nodig heeft. Dat geeft de selectie van patiënten die hiervoor geschikt zijn een andere dimensie. Aan ‘premium’ lenzen stellen mensen hoge eisen, omdat ze in de meeste gevallen moeten bijbetalen. Bij de Crystalens moet je daarom twee aspecten tegen elkaar afwegen. Dus aan de ene kant weinig bijverschijnselen. Dat is voor een kritische patiënt heel belangrijk. Maar aan de andere kant moet de patiënt flexibel genoeg zijn om te accepteren dat hij misschien soms een bril nodig heeft. En dan met name voor de leesafstand.”

“Altijd een compromis”
Meriwani was in 2009 ingenomen met de komst van de Crystalens. Het creëerde meer mogelijkheden voor de patiënt. Tot dat moment was het aanbod premiums beperkt tot de multifocale lenzen. “Die implanteer ik al sinds 1989. Dus min of meer vanaf de introductie van de eerste generatie multifocals in Nederland. Door de jaren heen heb ik kennisgemaakt met alle soorten multifocale lenzen die hier op de markt zijn gekomen. Ik heb ze allemaal geïmplanteerd.”

Bijna een kwart eeuw ontwikkeling heeft echter nog niet de ‘ideale’ IOL opgeleverd. En zolang die nog niet bestaat, blijft het zaak díe lens te implanteren die het beste aansluit bij de specifieke wensen van de patiënt. In het ene geval zal dat een multifocale lens zijn en in het andere geval de Crystalens. “De ideale lens is beslist nog niet gevonden. Geen enkele IOL benadert de gezonde, jonge lens. Je moet de patiënt daarom goed laten weten dat het altijd gaat om een compromis. Bij de keuze voor een premium multifocale lens gaat het om een compromis in beeldkwaliteit en bij de Crystalens om een compromis in leesafstand.”

Bij de Crystalens legt Meriwani, behalve op het ver zien, vooral de nadruk op de ‘lifestyle-afstand’ als een sterk punt. “Zeg maar: de armlengteafstand. Denk aan de computer, het dashboard van de auto en dat soort dingen. Ik waarschuw dat misschien voor de kleine lettertjes toch een bril nodig zal zijn.” Een taxichauffeur bijvoorbeeld zou hij beslist de Crystalens adviseren. “Die wil behalve op afstand ook het dashboard kunnen zien en daar de cijfers kunnen lezen.” Net als zijn navigatiesysteem. “Een multifocale lens is bij zo’n beroep niet zo’n goede keuze, want je wilt geen last hebben van halo’s. En als hij in het donker rijdt, wil hij ook geen contrastgevoeligheidsdaling ervaren.”

Hoge patiënttevredenheid
Het is een uitdaging voor elke oogarts om de patiënt de juiste lens aan te bieden, zodat die content is met het resultaat. Want daar gaat het uiteindelijk om: de tevredenheid van de patiënt. In dit opzicht heeft Meriwani niet te klagen. De patiënten bij wie hij de Crystalens implanteerde, zijn ingenomen met het eindresultaat. “Ik heb daar cijfers van. We laten onze refractiepatiënten achteraf een enquête invullen. Ze mogen dan cijfers geven van 0 tot 10, bijvoorbeeld voor de visuele functies. De Crystalens scoort goed tot zeer goed. Voor het zien op afstand, dichtbij en autorijden geven patiënten gemiddeld een 8. Voor de tussenafstand is het gemiddelde cijfer een 9. Bij de multifocale lenzen is de score wat minder, vooral op de tussenafstand.” De scores voor disfotopische verschijnselen laten zelfs grote verschillen zien. “Bij een bepaalde multifocale lens geeft 80 procent van de patiënten aan halo’s of glare te zien.” Bij de Crystalens daarentegen liet 80 procent weten juist géén last te hebben van halo’s of glare.

Cliënttevredenheid na een Crystalens Implantatie
Meriwani volgt zijn patiënten twee jaar. “En daarna zie ik ze bij klachten. Ik heb bij de Crystalens nog geen bijzondere dingen meegemaakt, zoals bijvoorbeeld een explantatie. Ik waarschuw patiënten wel voor de mogelijkheid van nastaarontwikkeling, zoals bij alle IOL’s. Maar ik heb niet de indruk dat ik méér nastaar zie bij de Crystalens. Juist bij multifocale lenzen doe ik vaak al snel een yag-laser, omdat het contrast zo belangrijk is. Als bij een lens die het contrast al vermindert ook nog eens nastaar optreedt, is het uiterst belangrijk dat je daar snel een oplossing voor vindt.”

“Regulair ronde capsulorhexis”

“Ik adviseer collega’s te beginnen met patiënten jonger dan 60 jaar”, zegt Meriwani. “Bij hen is het gemakkelijker om de operatie helemaal perfect te doen, hoewel er geen bezwaar is om deze lens ook bij oudere patiënten te implanteren. Ik zou werken met een cohesief visco-elasticum om de capsulorhexis betrouwbaar en op een juiste hoogte te kunnen maken. Deze moet regulair rond zijn en een diameter hebben van minimaal 5,5 mm. Bij het plaatsen van de lens gebruik ik ook een zwaar visco-elasticum, waardoor het ontvouwen van de lens wat langzamer verloopt. Voor de rest is het geen moeilijk hanteerbare lens.”

Alles overziend, typeert Meriwani de Crystalens als een betrouwbare IOL voor ‘lifestyle visus-performance’ met heel goede prestaties voor de middenafstand, goede prestaties voor de verre afstand en die ook enigszins werkt voor dichtbij. “Als je het lezen van de kleine lettertjes vergeet, heb je weinig issues met de Crystalens. Hij heeft een goed contrast, van een degelijke monofocale lens.” Toch heeft Meriwani nog wel één wens. “Er is dringend behoefte aan een uitbreiding in de richting van torisch.”