Onze oogartsen bezoeken regelmatig internationale oogheelkundecongressen om goed op de hoogte te blijven van de nieuwste ontwikkelingen in hun vakgebied. Gyan Soerjoesing, Eelco Busch, Roger Cals en Marije Sminia waren in september bij het ESCRS congres (European Society of Cataract and Refractive Surgeons) in Barcelona, waar de nieuwste technieken, materialen en inzichten op het gebied van implantlenzen, staar en refractiechirurgie de revue passeerden.

De artsen luisteren niet alleen, maar spannen zich ook in om zelf een bijdrage te leveren. Zo was Marije Sminia co-auteur van een presentatie door professor Dr. Nicoline Schalij-Delfos, hoogleraar kinderoogheelkunde bij het Leids Universitair Medisch Centrum. Haar presentatie over Artisan implantlenzen bij kinderen werd gehouden op het aansluitende Wereldcongres voor Kinderoogheelkunde. Marije Sminia doet al jaren onderzoek naar de resultaten van deze lens. ,,De Artisan implantlens is een Nederlands ontwerp van de Groningse professor Dr. Jan Worst. Hij kwam in de jaren zeventig op het idee om lensjes vast te klemmen aan de iris, wanneer door ziekte of trauma het kapselzakje waarin de lens eigenlijk hoort, is verdwenen of te zeer beschadigd. De lens zit dan voor de iris, in plaats van erachter, dus dichterbij het hoornvlies. Het is belangrijk om de kinderen waarbij deze lens geplaatst is, langdurig te volgen.’’

Eelco-Marije-Gyan-liggend
Roger-Marije-Gyan 
Internationaal in de schijnwerpers

Omdat de lens een Nederlandse vinding is, heeft ons land als enige langdurige resultaten met deze behandeling bij kinderen. ,,Wereldwijd zijn er nog maar weinig publicaties over dit onderwerp: een paar uit andere Europese landen en Zuidoost-Azië en vijf van mijn hand. Daarom wordt er vaak aan mijn onderzoek gerefereerd. Ik kwam ook op het ESCRS congres een poster tegen waarop mijn onderzoek werd geciteerd. Erg leuk natuurlijk! Mijn proefschrift wordt bovendien als naslagwerk gebruikt in een FDA studie in Amerika om dit soort lenzen in de USA te gaan toepassen. Het blijft dus interessant om deze kinderen te volgen en regelmatig een update te publiceren.’’

Verschuiving van bifocale naar trifocale lenzen
Marije heeft het congres ook gebruikt om een paar complexe casussen voor te leggen aan vakgenoten. En uiteraard heeft ze samen met haar collega’s meerdere sessies gevolgd op het congres. ,,We hebben weer veel geleerd over nieuwe lenzen en technieken. Zo zien we een verschuiving van bifocale naar trifocale implantlenzen. Een trifocale implanteerbare lens corrigeert het zicht op de drie meest gebruikte afstanden: dichtbij, tussenafstand en veraf. Deze lens zorgt er dus voor dat iemand op vrijwel alle afstanden scherp kan zien. Dat klinkt interessant, al willen we zoals altijd eerst de voor- en nadelen goed afwegen, voordat we nieuwe producten zelf gaan toepassen.’’

Ons oog verandert mee met de maatschappij
Ook de verandering van de maatschappij heeft invloed op het vakgebied. ,,In Barcelona heb ik een interessante sessie gevolgd over het effect van onze levensstijl op de veroudering van het oog. Uit onderzoek lijkt naar voren te komen dat mensen die niet roken en gezond eten minder risico hebben op veelvoorkomende oogafwijkingen. De komst van tablets en smartphones verandert ons werk ook. Mensen lezen ’s avonds geen boek meer in bed, maar bekijken hun boek of krant op een smartphone of tablet. Ook ouderen. De klassieke leesafstand van 30 cm geldt dus niet meer als norm. We zien daardoor een verschuiving naar implantlenzen die de middenafstand goed benadrukken.’’ Een keerzijde heeft deze ontwikkeling wel. ,,In Azië is er epidemie van bijziendheid bij kinderen, omdat die veel tijd doorbrengen achter een beeldscherm en nauwelijks meer buitenspelen. Ook in Nederland heeft deze ontwikkeling onze volle aandacht, omdat hoge bijziendheid op de lange termijn complicaties kan hebben met slechtziendheid als gevolg. Vooralsnog luidt het advies: minimaal 15 uur per week naar buiten!’’